Het is geen pretje om je haarlijn te zien terugwijken, haren te verliezen onder de douche, of op foto’s je kalende kruin te ontdekken. Kaalheid, of de dreiging daarvan, zorgt bij veel mannen voor onzekerheid. Je bent niet de enige: rond je dertigste heeft ongeveer 30% van de mannen al flink wat haarverlies ervaren.
Helaas is er nog geen wondermiddel tegen kaalheid. Toch zijn er wetenschappelijk onderzochte behandelmethoden die haaruitval kunnen afremmen én nieuwe haargroei stimuleren. Er zijn drie hoofdoplossingen: minoxidil, finasteride en Low-Level Laser Therapy (LLLT, oftewel lasertherapie). Elke methode heeft z’n eigen voor- en nadelen. Alle drie zijn uitvoerig onderzocht in klinische studies.
De drie methoden vergeleken
| Methode | Extra haargroei (per cm² na 6 maanden) | Mogelijke bijwerkingen | Kosten |
|---|---|---|---|
| Minoxidil | +12 tot 20 haren | Hoofdhuidirritatie, soms hartkloppingen | ca. €480 per jaar |
| Finasteride | +13 tot 27 haren | Seksuele bijwerkingen (2 tot 5% kans) | ca. €360 per jaar |
| Active Hair Cap met lasertherapie | +18 haren (Cheng et al. 2016) | Geen significante bijwerkingen bekend | €850 eenmalig, of vanaf €29,95 per maand |
De cijfers zijn gemiddelden uit wetenschappelijke onderzoeken. Resultaten verschillen per persoon.
Minoxidil
Minoxidil is een vloeistof of schuim die je twee keer per dag op de hoofdhuid aanbrengt. Het middel werd oorspronkelijk als bloeddrukmedicijn ontwikkeld, maar had als bijwerking haargroei (pharmaceutical-journal.com). Hoe minoxidil precies werkt tegen haaruitval is niet volledig opgehelderd, maar het lijkt de bloedtoevoer naar de haarwortels te verbeteren en de groeifase van haren te verlengen. In klinische studies ziet ongeveer 40% van de mannen duidelijke hergroei, nog eens ongeveer 40% behoudt zijn bestaande haar, en ongeveer 20% merkt geen effect.
Belangrijk is dat je minoxidil consistent blijft gebruiken. Veel gebruikers stoppen binnen een jaar, vanwege de beperkte effectiviteit of de bijwerkingen. Stop je met smeren, dan gaat het behaalde effect binnen enkele maanden weer verloren.
Minoxidil is zonder recept verkrijgbaar in oplossingen van 2% of 5%. Veel mannen kiezen tegenwoordig ook voor lage dosis orale minoxidil onder toezicht van een arts. Vaak voorkomende bijwerkingen zijn irritatie van de hoofdhuid en een tijdelijke toename van haaruitval in het begin. Een deel van de gebruikers ervaart ook hartkloppingen of een versnelde hartslag, vooral bij orale inname. Overleg bij twijfel met een arts.
Finasteride
Finasteride (bekend als Propecia in de 1 mg dosis) is een receptplichtige pil die dagelijks wordt ingenomen. Het werkt door het hormoon dihydrotestosteron (DHT) te verlagen, de belangrijkste veroorzaker van erfelijke haaruitval. Finasteride pakt daarmee de hormonale oorzaak aan en is een van de effectiefste behandelingen tegen mannelijke kaalheid. Vaak ziet men na 3 tot 6 maanden stabilisatie en na 6 tot 12 maanden eventueel wat hergroei. Net als bij minoxidil geldt: bij stoppen gaat het behaalde resultaat binnen ongeveer een jaar verloren (Farmacotherapeutisch Kompas).
Finasteride wordt over het algemeen goed verdragen. Mogelijke bijwerkingen houden verband met de verlaagde DHT: een klein percentage van de mannen (meestal rond 2 tot 5%) ervaart een lager libido, erectieproblemen of andere seksuele klachten (Haarstichting). Bij de meeste gebruikers zijn die tijdelijk. Er wordt ook gesproken over het post-finasteride-syndroom, waarbij klachten aanhouden na stoppen, maar daarover is nog onduidelijkheid binnen de medische wereld. Finasteride is niet geschikt voor vrouwen. Het is in Nederland alleen op recept verkrijgbaar en kost als generiek middel ongeveer €30 per maand. Overleg bij zorgen altijd met je huisarts of dermatoloog.
Lasertherapie (LLLT)
Bij lasertherapie wordt rood laserlicht met lage intensiteit op de hoofdhuid gericht. Het licht, meestal rond de 650 nanometer, dringt in de huid en geeft de haarwortels energie, vergelijkbaar met hoe planten licht omzetten in energie. Daardoor gaan slapende haarwortels weer naar de groeifase. Lasertherapie wordt toegepast met laserhelmen of caps met tientallen tot honderden lasers. De Active Hair Cap heeft er 272 op 655 nm die de hele hoofdhuid bestrijken. Hoe dat werkt, lees je in hoe lasertherapie tegen haaruitval werkt.
Het concept is al sinds 1967 bekend, toen de Hongaarse arts Endre Mester bij toeval ontdekte dat zwak laserlicht haargroei bevorderde. In 2007 kreeg de eerste laserkam groen licht van de Amerikaanse FDA voor erfelijke haaruitval (PMC). Meta-analyses laten zien dat lasertherapie significant beter werkt dan placebo bij zowel mannen als vrouwen. Een gerandomiseerde studie bij mannen vond na 16 weken 35% meer haren met een 655 nm lasercap dan met placebo (PubMed).
In de studie van Cheng en collega's (2016), met een cap van 272 lasers uit dezelfde fabriek als de Active Hair Cap, ging de haardichtheid na zes maanden van gemiddeld 167 naar 185 haren per cm². Lees het klinisch bewijs.
Wat mag je verwachten van lasertherapie?
De meeste gebruikers merken na enkele maanden minder haaruitval en dikker haar. Dat is genoeg om zichtbaar verschil te maken bij dunner wordend haar, maar wie al helemaal kaal is, krijgt geen volle haardos terug. Realistisch blijven is dus belangrijk.
Lasertherapie vraagt net als de andere methoden geduld. In de eerste 2 tot 3 maanden is er weinig te zien, behalve soms wat extra uitval in het begin. Dat shedding-effect is een teken dat nieuwe haren de oude eruit duwen. Na ongeveer 6 maanden merk je doorgaans minder uitval en nieuwe haartjes of dikkere haren. Zie de volledige tijdlijn van resultaten.
Een groot voordeel is het ontbreken van ernstige bijwerkingen. Hooguit ervaart iemand tijdens of na de sessie milde roodheid, een warme hoofdhuid of jeuk, en dat trekt snel weg. Omdat er geen medicijnen aan te pas komen, treden hormonale bijwerkingen zoals bij finasteride niet op.
Conclusie
Er bestaan drie onderzochte methoden om haaruitval te remmen en haargroei te stimuleren. Begin op tijd, wanneer je haar nog dunner wordt en er nog haarwortels zijn. Combinaties zijn mogelijk: in de studie van Cheng en collega's gaf lasertherapie samen met finasteride het grootste effect. Laat je goed informeren welke aanpak bij jou past. Het belangrijkste is dat je iets doet: hoe eerder je het haarverlies stabiliseert, hoe meer haar er te redden valt.